داستان کوتاه چیست؟

انسان امروز درگیر زندگی پیچیده، پرسرعت و با شتاب خویش است. اکثر ما  با سرعت وصف ناپذیری صبح را به شب و شب را به صبح می رسانیم و با شتاب هرچه بیشتر در روزمره گی ها غوطه وریم. بنابراین دیگر آن فراغت را نداریم تا داستانهای بلند بخوانیم. نه فراغتش را داریم و نه حوصله اش را. از این رو داستان کوتاه و بخصوص داستانک می تواند به نوعی جوابگوی روحیه و دغدغه انسان امروزی باشد.  به طوری که بتوان در یک نشست و در فاصله یک استراحت کوتاه، داستانی را خواند.

در کل برای اینکه بدانیم یک داستان کوتاه است یا بلند، بیشتر از هرچیز بستگی به خط سیر داستان دارد، به موضوع داستان توجه کنید. اگر در آخر برق‌آسا بود و شما را به هیجان درآورد، داستانک است. اگر تکه ی جالبی از زندگی یک شخصیت خاص را نشان می ‌داد، داستان کوتاه است و و اگر دارای سوژه‌ای ست با شاخ و برگ زیاد که میتواند گسترش پیدا کند، داستان بلند است.

داستان کوتاه، گونه ای از ادبیات داستانی است که نسبت به رمان یا داستان بلند حجم کمتری دارد و نویسنده در آن برشی از زندگی یا حوادث را می نویسد درحالی که در داستان بلند یا رمان، نویسنده به جنبه های مختلف زندگی یک یا چند شخصیت میپردازد و دستش برای استفاده از کلمات باز است اما در داستان کوتاه نویسنده نباید به موارد حاشیه‌ای بپردازد.

در غرب “داستان کوتاه” به معنی امروزی، در قرن نوزده شکل گرفت و اولین کسی که به صورت جدی بدان پرداخت “ادگار آلن پو” است. ادگار آلن پو علاوه بر نوشتن داستانهای کوتاه، از نظر تئوری هم مطالبی در مورد آن نوشته است و داستان کوتاه را به عنوان یک نوع ادبی مطرح کرده است.”ادگار آلن پو” نویسنده آمریکایی میگوید: “داستان کوتاه قطعه ای تخیلی است که حادثه واحدی را، خواه مادی باشد و خواه معنوی، مورد بحث قرار دهد. این قطعه تخیلی بدیع، باید بدرخشد و خواننده را به هیجان بیارود یا در او اثر گذارد. باید از نقطه ظهور تا پایان، داستان در خط صاف و همواری حرکت کند.

بزرگان داستان نویسی کوتاه در جهان: آنتوان چخوف،  نیکلای گوگول، ارنست همینگوی، خورخه لوئیس بورخس، ساموئل بکت، ویلیام اُ هنری، گی دو موپاسان، جروم دیوید سالینجر، ریموند کارور، ادگار آلن پو

در ایران “داستان کوتاه” به نوعی از جمالزاده شروع میشود. نخستین داستانهای کوتاه فارسی یعنی مجموعه  شش داستان کوتاه “یکی بود یکی نبود” را محمد علی جمالزاده نوشت و در سال ۱۳۰۰ شمسی منتشر کرد. پس از جمالزاده نویسندگانی چون صادق چویک، و دیگران داستانهایی نوشتند و به لحاظ کمی و کیفی در ارتقاء این نوع پدیده ادبی اهتمام ورزیدند. “داستان کوتاه” مانند هر جریان نوین ادبی در آغاز با بی مهری ها و گاه مخالفت هایی مواجه شد، اما به رغم این همه نویسندگانی ظهور کردند و در توجیه نظری و عملی آن دست به کوشش هایی زدند. “داستان کوتاه” اگر با “یکی بود یکی نبود” در سطح انتقادی و طنز اجتماعی آغاز شد، به دست امثال هوشنگ گلشیری به سطح بالاتری ارتقاء یافت.

بزرگان داستان نویسی کوتاه در ایران: صادق هدایت، هوشنگ گلشیری، صادق چوبک، رسول پرویزی، صمد بهرنگی، محمد محمدعلی، محمد علی جمال زاده، غلامحسین ساعدی، نادر ابراهیمی

منابع:

۱-دانشنامه فارس

۲-کتاب داستانکها ترجمه ناصر غیاثی، ناشر همشهری

۳-http://www.aftabir.com

۴-http://www.forum.98ia.com

۵-http://roazane.persianblog.ir

 

برچسب,,,,,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *